≡ Menu

[giełda – zrób to sam]: rachunek przepływów pieniężnych

wodomierz

W dzisiejszym wpisie wracam do nauki analizy sprawozdań finansowych spółek giełdowych. Po trzech częściach na temat rachunku zysków i strat zabrałem się za rachunek przepływów pieniężnych.

Przeczytaj również:

[giełda – zrób to sam]: Rachunek zysków i strat cz.1

[giełda – zrób to sam]: Rachunek zysków i strat cz.2

[giełda – zrób to sam]: Rachunek zysków i strat cz.3

Cashflow

Zysk netto i zysk operacyjny oraz odpowiednie kategorie kosztów to z pewnością ważne wskaźniki dające informację na temat kondycji przedsiębiorstwa i jego zdolności do przynoszenia korzyści jego akcjonariuszom. W szczególności analiza pozioma obejmująca kilka – kilkanaście okresów sprawozdawczych może pomóc w zrozumieniu trendów zachodzących w firmie i próbie przewidzenia dalszej ścieżki jej rozwoju. Jednak mimo tego bogactwa danych płynącego z rachunku zysków i strat, obraz powstały z jego wyłącznej analizy może być mylący.

Z naszego punktu widzenia, czyli punktu widzenia inwestorów bardzo istotne jest czy na skutek działalności operacyjnej, oprócz zysku, w spółce generowana jest także nadwyżka gotówki. Gotówki, która może zostać przeznaczona na rozwój firmy i wzrost jej wartości rynkowej albo na wypłatę dywidendy.

W dużym uproszczeniu przepływ pieniędzy w firmie można przedstawić w następujący sposób:

cashflow1

W sprawozdaniach finansowych te wpływy i wypływy gotówki ze spółki podzielone są na trzy kategorie:

  • przepływy z działalności operacyjnej
  • przepływy z działalności inwestycyjnej
  • przepływy z działalności finansowej

Pierwsza kategoria związana jest ściśle z podstawową działalnością przedsiębiorstwa i jej główną część stanowi zysk netto powiększany lub pomniejszany szeregiem korekt takich jak: amortyzacja (+), zmiana stanu zapasów (+/-), zmiana stanu rezerw (+/-), zmiana stanu należności (+/-), zmiana stanu zobowiązań z wyjątkiem pożyczek i kredytów (+/-). Przepływy operacyjne są uważane za najważniejsze, ze względu na fakt, że pokazują zdolność do zarabiania gotówki przez główny biznes firmy. Ujemne przepływy z działalności operacyjnej utrzymujące się przez kilka lub więcej kwartałów to przynajmniej teoretycznie szybka droga do bankructwa.

Druga kategoria jest, jak sama nazwa wskazuje, związana z inwestycjami firmy. Chodzi o nabywanie i/lub sprzedaż aktywów trwałych oraz dokonywanie różnorodnych inwestycji w nieruchomości, wartości niematerialne i prawne a także aktywa finansowe. Przepływy z działalności inwestycyjnej pokazują więc min. co spółka robi z powstałymi nadwyżkami finansowymi lub skąd bierze pieniądze jeżeli działalność operacyjna przynosi straty.

Trzecia kategoria jest dla mnie związana przede wszystkim z zaciąganiem i obsługą zadłużenia oraz wypłatami dywidend. Zaciągane kredyty, emisje akcji i obligacji kreują dodatni przepływ gotówki do firmy. Koszty odsetkowe kredytów czy wyemitowanych papierów dłużnych oraz dywidendy powodują naturalnie odpływ tej gotówki.

Na koniec sprawozdania z rachunku przepływów pieniężnych, wymienione trzy kategorie są sumowane i prezentowane za pomocą jednej liczby mówiącej ile ostatecznie pieniędzy relatywnie przybyło lub ubyło na kontach w danym okresie. W ostatnich dwóch wierszach spółki podają bezwzględne wartości środków pieniężnych w swojej kasie. Przykładowo wygląda to tak:

srodki-pieniezne-cdr

(źródło: skonsolidowane sprawozdanie GK CD Projekt za IIIkw. 2016r)

Będąc w posiadaniu danych o przepływach pieniężnych spółki w jednym bądź kilku okresach sprawozdawczych można pokusić się o prostą analizę-próbę odczytania w jaki sposób zarząd kieruje firmą, z jakich źródeł finansuje działalność, jakie są perspektywy firmy. W kilku opracowaniach na ten temat spotkałem się z prezentacją dużej tabeli przedstawiającej wszystkie 8 kombinacji wartości (ujemnych lub dodatnich) poszczególnych kategorii przepływów i przykładem analizy każdego z przypadków. Taka tabela przedstawia się następująco:

przeplywy-tabela

W związku z tym, że nie zamierzam tu powielać niczyich opracowań, zamiast opisywania każdego z 8 wariantów proponuję raczej ćwiczenie praktyczne na bazie trzech przykładowych spółek i ich przepływów pieniężnych za trzy kwartały 2016r. – CD Projekt, Żywiec oraz Petrolinvest (za 3kw. 2015r).

CD Projekt

Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej: + 199 725 tys. PLN

Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej: – 44 455 tys. PLN

Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej: + 3 257 tys. PLN

Razem: +158 527 tys. PLN

Sytuacja właściwie wzorcowa. Spółka uzyskuje gigantyczne wpływy gotówki z działalności operacyjnej, bez konieczności zaciągania i obsługi kredytów. Wpływy ze sprzedaży produktów finansują bieżące funkcjonowanie spółki, pozwalają na inwestycje (w tym przypadku w większości w prace rozwojowe) i jeszcze na koniec zwiększają i tak już imponujący stan konta z kwotą 552 164 tys. PLN. Nic dziwnego, że zarząd planuje skup akcji za niemal połowę tej kwoty. Spokojnie może sobie na to pozwolić.

Żywiec

Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej: +404 343 tys. PLN

Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej: +16 258 tys. PLN

Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej: -348 802 tys. PLN

Razem: +71 799 tys. PLN

Drugi co do wielkości polski browar to przykład firmy finansującej się na równi z działalności operacyjnej jak i z kredytów. Na podstawie ostatnich trzech miesięcy możemy stwierdzić, że działalność operacyjna jest na tyle zyskowna, że pozwala na obsługę zadłużenia i jeszcze na wypłatę niezłej dywidendy. Można dyskutować czy zagraniczny zarząd robi dobrze wypłacając dywidendę zamiast redukować zadłużenie, póki co taka polityka się sprawdza (ciekawe jak długo?). Pewną sugestią może być teoretyczny stan środków pieniężnych na rachunkach bankowych firmy na koniec września br. wynoszący minus 173 mln PLN. Jako akcjonariusz będę żywo zainteresowany tymi liczbami w przyszłym roku, szczególnie w świetle wypłacanych kolejnych dywidend.

Petrolinvest

Przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej: – 4 328 tys. PLN

Przepływy pieniężne netto z działalności inwestycyjnej: + 3 759 tys. PLN

Przepływy pieniężne netto z działalności finansowej: + 335  tys. PLN

Razem: -234 tys. PLN

W tym przypadku działalność operacyjna spółki nie przynosi zysku w postaci gotówki, co na pewno jest negatywnym sygnałem, szczególnie jeżeli trwa przez dłuższy czas. Przepływy inwestycyjne są dodatnie – spółka nie inwestuje w rozwój tylko wyprzedaje swoje aktywa krótkoterminowo zyskując pieniądze do kasy na pokrycie bieżących kosztów. Działalność finansowa bilansuje się niemal na zero – tyle samo kredytów jest zaciąganych co spłacanych, brak również emisji nowych akcji dla inwestorów na dalszy rozwój. Nie jestem znawcą tej spółki, a nawet nigdy nie interesowałem się jej działalnością, trudno jest mi więc wyciągać jakieś porządne wnioski. Nie ulega jednak wątpliwości, że z tej wybiórczej pojedynczej analizy przepływów pieniężnych nie wyłania się optymistyczny obraz prężnie rozwijającego się przedsięwzięcia. Tylko tyle albo aż tyle.

Sami widzicie, że dane z rachunku przepływów pieniężnych to z jednej strony mocne i wartościowe narzędzie dla inwestora, z drugiej jednak trochę zbyt mało żeby wyciągać obszerne wnioski. Ja osobiście zaglądam w ten fragment sprawozdania, żeby stwierdzić czy dane z rachunku zysków i strat są rzeczywiste czy tylko papierowe. Przepływy pieniężne są również dla mnie bardzo użyteczne przy analizie zadłużenia i analizie możliwości wypłaty dywidend przez spółkę.

To tyle co chciałem dziś pokazać. W następnej części wpisu postaram się przedstawić przykład bardziej wnikliwej analizy poziomej rachunku przepływów pieniężnych, obejmującej dłuższy okres czasu. Zobaczymy co konkretnego wtedy będzie można o takiej spółce powiedzieć.

(foto w nagłówku: pixabay.com/byrev)

Zapisz się na newsletter i pobierz bezpłatny poradnik o dywidendach. Żadnego spamu ani reklam, tylko informacje o wpisach na blogu.

lista mailingowa B2B obsługiwana jest przez FreshMail

Comments on this entry are closed.