≡ Menu

[giełda – zrób to sam]: rachunek zysków i strat cz.3 (ostatnia)

workbook_640Wiem, wiem, miało już nie być o rachunku zysków i strat. Miałem przejść do przepływów pieniężnych i bilansu, ale stwierdziłem, że na koniec przyda się może jeszcze jakiś przykład wymagający analizy kosztów. Postaram się to pokazać na podstawie sprawozdań spółki Żywiec (omawiany wcześniej CD Projekt akurat tu nie byłby dobrym przykładem, ze względu na bardzo zmienny obraz przychodów).

W kilku słowach, to co chcę dziś pokazać to porównanie dynamik sprzedaży (przychodów) i zysku netto/operacyjnego i próba wyjaśnienia ich zachowania na przestrzeni kilku ostatnich lat. Na początek zebrałem w tabeli wspomniane wartości w ujęciu rocznym za lata 2012-2015. Na żółto zaznaczyłem procentową zmianę wielkości rok do roku.

Przychody w dół

zywiec-przychody-zysk-2012-2015

Dane sprzedaży wyraźnie pokazują to co ogólnie można wyczuć na temat pozycji Żywca na rynku oraz to co wynika z raportów na temat branży: Żywiec systematycznie tracił przychody na skutek silnej konkurencji mającej wpływ na ceny piwa (np. efekt dyskontów) oraz na skutek tego, że ogólnie cały rynek piwa w Polsce raczej stoi w miejscu pod względem ilości spożycia. Ten spadek sprzedaży udało się w zeszłym roku zatrzymać poprzez zwiększenie ilości sprzedawanego alkoholu, a także być może przez wyhamowanie wojny cenowej na rynku oraz na pewno przez wprowadzenie do sprzedaży nowych marek.

Spadek zysków i odwrócenie trendu

W przeciwieństwie do powolnych zmian w przychodach, zyski spółki topniały dużo bardziej dynamicznie. Na szczęście rok 2015 przyniósł odwrócenie trendu. Żeby choć trochę dowiedzieć się co się stało trzeba przyjrzeć się kategoriom kosztów w odpowiednich rocznych sprawozdaniach.

zywiec-rzis-2014-15

Zacznijmy właśnie od tego odbicia w 2015r względem roku poprzedniego. Sprzedaż spółki zwiększyła się o niespełna 40mlnPLN (+1%), ale już zysk operacyjny poszedł w górę o 142mlnPLN (dwukrotnie), czyli gdzieś oszczędzono około 100mlnPLN. Gdzie? Analizując RZiS linijka po linijce i sięgając do not objaśniających i sprawozdania zarządu, znajdujemy kolejne składniki tej kwoty. Około 50mln znajdziemy w Kosztach sprzedanych produktów, towarów i materiałów, a dokładnie w Wartości sprzedanych towarów i materiałów (nota 37). Drugim ważnym punktem są koszty sprzedaży: wynagrodzenia i świadczenia niższe o 57mlnPLN oraz koszty usług sprzedaży i marketingu niższe o 16mlnPLN, około 20mlnPLN niższa była też amortyzacja.

Jeżeli chodzi o przychody i koszty finansowe mające wpływ na wynik netto, to warto zauważyć zmniejszenie kosztów obsługi zadłużenia o 10mlnPLN (aż -30% w porównaniu z 2014r). Na koniec, co ciekawe, firma wykazuje kolejny rok z rzędu ujemny podatek dochodowy. Dzieje się to za sprawą odliczania „różnic przejściowych rozpoznanych od znaków towarowych” w kwocie 75,65mlnPLN.

Koszty na przestrzeni ostatnich 4 lat

Z powyższych danych wynika, że zarząd Żywca wziął się do roboty i przeprowadził restrukturyzację zatrudnienia i optymalizację kosztów produkcji. A jak to dokładnie wyglądało w latach poprzednich? Porównajmy te koszty na przestrzeni analizowanych 4 lat. Może uda się zobaczyć jakieś trendy. Wartości osi Y wyrażono w tysiącach złotych.

zywiec-koszty-2012-2015

To co wyraźnie rzuca się w oczy to systematyczny spadek kosztów sprzedaży, szybszy niż notowany spadek przychodów. Drugim pozytywnym (a może tylko neutralnym?) zjawiskiem jest niemal stała wartość kosztów ogólnego zarządu – widać, że pewne koszty administracyjno-organizacyjne są ponoszone niezależnie od koniunktury. Na pewno dobrze, że nie rosną bez wyraźnej potrzeby. Uspokajające jest również to, że koszty odsetkowe cały czas spadają. Nie widać tego na wykresie ze względu na skalę, ale mowa jest o spadku z 57mlnPLN (2012r) do 19,9mlnPLN (2015r). Trzeba by ten trend potwierdzić jeszcze w przepływach pieniężnych i bilansach na zakończenie kolejnych lat, ale póki co na poziomie RZiS jest dobrze. Na koniec, czerwona krzywa kosztów sprzedanych produktów/towarów/materiałów, również prawidłowo opada wraz ze spadkiem sprzedaży.

Amortyzacja

Czy jest coś jeszcze co można ciekawego wyciągnąć z RZiS? Jest na pewno mnóstwo takich rzeczy, na przykład amortyzacja. Im jej wartość większa, tym więcej spółka zainwestowała w środki trwałe, czyli np. nowe maszyny, inny sprzęt czy nowe hale produkcyjne. W przypadku Żywca jej wartość od kilku lat oscyluje w okolicach 200mlnPLN rocznie. Sama wartość niewiele nam powie, ale fakt, że w spółce stale prowadzone są inwestycje w odnawianie środków trwałych jest pozytywne i pozostaje w spójności ze stabilnym poziomem produkcji i sprzedaży.

Czy to już wszystko?

Analizowaliśmy sytuację w GK Żywiec na przestrzeni lat 2012-2015, a tymczasem mamy już początek 4kw 2016. W tym momencie należałoby przeprowadzić szybkie porównanie dostępnych raportów za I i II kw. bieżącego roku z odpowiednimi danymi za rok 2015, w którym jak widzieliśmy nastąpiła skokowa poprawa sytuacji w spółce. To zadanie pozostawiam już Wam jako ćwiczenie domowe:)

Czy możemy przewidzieć co będzie w roku przyszłym i kolejnych? Oczywiście nie, nikt z nas nie jest przecież jasnowidzem. My, drobni inwestorzy, nie mający dostępu do poufnych informacji i szczegółowych danych dotyczących spółek i poszczególnych branż, jesteśmy wręcz skazani na bycie „o krok do tyłu” względem insiderów spółek czy ludzi działających w danym biznesie. Jednak czytając i analizując co kwartał sprawozdania finansowe możemy trzymać rękę na pulsie i minimalizować straty w przypadku zauważonych niepokojących sygnałów. Rzadko kiedy sytuacja finansowa firmy zmienia się na złą z dnia na dzień. Są to na ogół procesy trwające co najmniej kilka miesięcy lub kwartałów.

Jeżeli coś dzieje się źle w dobrze prosperującej dotychczas spółce, jest to także szybko wychwytywane przez branżową prasę. Dlatego nie zaszkodzi raz na jakiś czas przefiltrować nagłówki wiadomości dotyczące naszych spółek na głównych portalach giełdowych. A co jeżeli dzieje się dobrze? No cóż, wtedy cieszymy się i czytamy sprawozdania sprawdzając czy dobre wyniki aby na pewno mają oparcie w rzeczywistej działalności czy też są może wytworem operacji księgowych. Kontrola najwyższą formą zaufania! 😉

Chętnie usłyszę Wasze uwagi odnośnie tych trzech wpisów na temat rachunku zysków i strat. Mam nadzieję, że chociaż część z tych informacji okaże się dla Was przydatna przy przeglądaniu raportów spółek. Zapraszam do komentowania i dalszej lektury kolejnych wpisów z serii.

Przeczytaj także:

>>Rachunek zysków i strat część 1

>>Rachunek zysków i strat część 2

 

(foto w nagłówku: jackmac34/pixabay.com)

Zapisz się na newsletter i bądź na bieżąco z najnowszymi wpisami na blogu. Nie wysyłam spamu ani reklam!

lista mailingowa B2B obsługiwana jest przez FreshMail

Comments on this entry are closed.