≡ Menu

[giełda – zrób to sam]: rachunek zysków i strat cz.1

raport nagłówekChciałbym powiedzieć: uff, nareszcie koniec, ale niestety jeszcze nie mogę. Za mną jedne z najbardziej zajętych i zapracowanych miesięcy w życiu – dosłownie. Poza zwykłą pracą mam na myśli głównie działalność remontowo-wykończeniowo-przeprowadzkową. Jeszcze tylko tydzień-dwa i chyba będzie koniec. Na szczęście siedzę już w nowym mieszkaniu i w końcu znalazłem kilka wolnych chwil na mojego zapomnianego bloga.

Zgodnie z zapowiedziami, zabieram się za cykl wpisów na temat analizy sprawozdań finansowych spółek. Jaki jest mój cel? Chciałbym stworzyć taki podstawowy, ale bardzo użyteczny materiał pisany przez laika i przeznaczony dla laików, który pozwoliłby odnaleźć się w treści raportów finansowych spółek. Sam przyjmę tutaj (zgodnie z rzeczywistością) rolę ucznia, który przelewa informacje zdobyte w książkach i internecie na strony bloga.

Mój plan to: zrozumieć i nauczyć się czytać: rachunek zysków i strat, bilans, rachunek przepływów pieniężnych oraz nauczyć się podstawowej analizy wskaźnikowej spółki. Na warsztat wezmę popularną spółkę CD Projekt, ponieważ jej działalność jest dla mnie zrozumiała, jej sprawozdania są napisane w miarę przejrzyście, a dodatkowo do dyspozycji będę miał materiały z konferencji wynikowych spółki z obszernymi tłumaczeniami pana prezesa Piotra Nielubowicza. Zatem do dzieła!

Jak skonstruowane jest sprawozdanie finansowe spółki?

Z punktu widzenia inwestora najważniejsze są 4 podstawowe części sprawozdania:

  1. rachunek zysków i strat (RZiS), pokazujący wyniki firmy w ujęciu księgowym za miniony okres rozrachunkowy (kwartał, półrocze, rok);
  2. bilans, pokazujący stan majątku firmy oraz źródeł jego finansowania w konkretnym, ostatnim dniu okresu rozrachunkowego;
  3. sprawozdanie z przepływów pieniężnych, pokazujące kondycję finansową firmy w ujęciu gotówkowym w raportowanym okresie;
  4. noty objaśniające, odnoszące się do konkretnych pozycji w RZiS oraz bilansu;
  • dodaję od siebie jeszcze punkt piąty: sprawozdanie zarządu – jest to oddzielny dokument, zawierający wiele pomocnych informacji tłumaczących lub też uzasadniających liczby przedstawione w podstawowym sprawozdaniu finansowym; bardzo pomaga w zrozumieniu treści raportu; polecam czytać

>>Pobierz raport CD Projektu za 1H2016

Dane liczbowe wewnątrz raportu (wartości w PLN lub innej walucie) podawane są na ogół w dwóch kolumnach, tak żeby w łatwy sposób można było porównać rezultaty bieżące z uzyskanymi przez spółkę w analogicznym okresie roku ubiegłego. Widać to w poniższej tabeli prezentującej RZiS grupy CD Projekt za pierwsze półrocze 2016r.

Przejdę zatem płynnie do tej właśnie części dokumentu

CDR RZiS 1H2016

Filozofia dokumentu jest następująca: na samej górze prezentowane są przychody spółki, od których odejmowane są kolejne kategorie poniesionych kosztów (oraz dodawane są pozostałe przychody z innych źródeł), co z kolei przekłada się na takie, a nie inne wartości poszczególnych kategorii zysku.

Przychody ze sprzedaży produktów i towarów

Przychody ze sprzedaży to jeden z podstawowych parametrów wynikowych spółki. W krótkich newsach prasowych są wymieniane na pierwszym miejscu, obok zysku netto. Bieżąca wartość przychodów sama w sobie niewiele nam powie, ale jeżeli zestawimy ją z analogicznymi wartościami z lat ubiegłych albo porównamy ją z wynikami konkurencyjnych firm, zyskamy informację na temat rozwoju biznesu spółki oraz jej pozycji rynkowej.

Zwróćcie uwagę na fakt, że przychody prezentowane są w ujęciu wartościowym. Wynika z tego wniosek, że ich zmiana zależy nie tylko od ilości sprzedanych produktów i towarów, ale również od ich kształtowanej rynkowo ceny. Firma może zwiększać skalę działalności, produkować więcej, ale na skutek np. wojny cenowej na rynku uzyskiwać te same przychody co wcześniej. To oczywiście nie dotyczy CD Projektu. Patrząc długoterminowo spółka dynamicznie zwiększa przychody zarówno ze sprzedaży produktów (gry z serii Wiedźmin), jak i sprzedaży towarów i materiałów (działalność GOG, komiksy, ścieżki dźwiękowe, poradniki, ubrania, gadżety). W tym miejscu zachęcam do lektury sprawozdania zarządu za pierwsze półrocze 2016, strony 13-19, gdzie opisane są składniki sprzedaży dwóch najważniejszych segmentów CDR, czyli dewelopera CD Projekt RED oraz dystrybutora GOG.COM.

Niech nie umknie waszej uwadze również fakt, że wszystkie przychody (i koszty) w RZiS wynikają z wystawionych faktur, a nie faktycznych wpływów i wypływów z kont firmy. Zatem analizując dane powinniśmy najpierw zapoznać się ze sposobem księgowania przychodów i kosztów przez firmę. Te informacje znajdziemy również w przykładowym sprawozdaniu CDR, np. na stronach 16-18. Więcej na ten temat w analizie za tydzień.

Bezpośrednie koszty sprzedaży

Kolejnym punktem RZiS są koszty sprzedaży, czyli wszystko to co spółka musiała bezpośrednio zapłacić, żeby w efekcie sprzedać taką, a nie inną wartość produktów, towarów, usług wykazaną w przychodach ze sprzedaży. W przypadku CD Projektu, w moim rozumieniu, są to przede wszystkim koszty płacone dystrybutorom (w tym koszty marketingu) oraz pieniądze dla producentów gier sprzedawanych przez przez GOG. Koszty sprzedaży odjęte od przychodów dają zysk brutto na sprzedaży.

zysk brutto na sprzedazy

Koszty i przychody operacyjne

Następną grupą wymienioną w RZiS są ogólne koszty operacyjne. W celu znalezienia szczegółowych informacji na ich temat należy sięgnąć do noty nr 13, znajdującej się na 34 stronie raportu. Z noty wynika, że tu wrzucone są ogólne koszty sprzedaży i koszty zarządu, czyli przede wszystkim pensje pracowników i usługi obce (w raporcie brak konkretów – myślę, że chodzi o szeroko pojęty outsourcing), a także: amortyzacja środków trwałych, koszty reprezentacyjne, koszty targów branżowych, reklama i wiele innych drobniejszych wydatków niezbędnych do ogólnego funkcjonowania firmy.

CDR nota 13 1H2016Na tym poziomie rachunku możemy znaleźć także dodatkowe, nietypowe przychody operacyjne (niezwiązane z podstawową działalnością firmy), np: otrzymane dotacje, rozwiązanie odpisów aktualizujących wartość należności, rozwiązanie rezerw na koszty, zysk ze sprzedaży majątku trwałego, dochody z refakturowania usług itp. oraz pozostałe koszty operacyjne (nieściągalne należności, odpisy wartości likwidowanych lub sprzedawanych środków trwałych, darowizny itp.). Patrz nota 14, strona 35.

CDR nota 14 1H2016

Ten poziom RZiS podsumowywany jest bardzo ważną dla inwestora wartością zysku z działalności operacyjnej.

zysk z dzial oper

Przychody i koszty finansowe

Kolejna kategoria to przychody i koszty z działalności finansowej. Ich szczegóły dla CDR objaśnia nota nr 15. Po stronie przychodów znajdujemy takie wpływy jak: odsetki od lokat bankowych, zysk z walutowych transakcji terminowych, otrzymane dywidendy oraz zysk ze zbycia inwestycji czy aktywów finansowych. Po stronie kosztów mamy: odsetki leasingowe i bankowe, nadwyżkę ujemnych różnic kursowych, straty ze zbycia inwestycji w akcje.

Zdarzenia jednorazowe

W tym miejscu chciałbym wymienić jeszcze jedną specjalną kategorię, która akurat w przypadku CD Projektu w bieżącym okresie nie występuje. Są to przychody i koszty nadzwyczajne, generowane przez tzw. zdarzenia jednorazowe. Będzie to na przykład sprzedaż części biznesu czy pojawienie się jednorazowych korzyści podatkowych. To bardzo istotna kategoria, która może znacząco zafałszować wynik i wprowadzić w błąd osoby podejmujące decyzje bez bardziej szczegółowej analizy sprawozdania i opierające się bezpośrednio na zysku brutto/netto firmy.

Na tym etapie otrzymujemy wynik działalności gospodarczej brutto (przed opodatkowaniem).

zysk z dzialalnosci gosp

Podatek dochodowy

Przedostatnią istotną pozycją rachunku jest podatek dochodowy płacony od osiągniętego zysku brutto. Porównanie kwoty podatku (19% CIT od osób prawnych = spółek) z kwotą zysku brutto daje szybkie sprawdzenie czy ta druga wartość jest rzeczywista czy tylko papierowa i czy aby nie wynika głównie z działań księgowych (np. tworzenie rezerw i aktywów z tytułu podatku odroczonego). W prezentowanym przykładzie wszystko się zgadza. Zysk brutto 167mln x 0,19=31,7mln, czyli mniej więcej tyle ile faktycznie wyniósł zapłacony podatek.

Zysk netto

Na koniec otrzymujemy tak istotny i pożądany przez wszystkich zysk netto, który firma może reinwestować lub wypłacać w postaci dywidend. Należy jednak uważać czy nie jest on tylko wirtualny albo nie jest wynikiem zdarzeń jednorazowych. Krótko mówiąc warto sprawdzić co najmniej kilka pozycji sprawozdania, a nie zadowalać się tylko przeczytaniem informacji prasowej o przychodach i zysku.

zysk netto

Jeszcze jedna uwaga na koniec dzisiejszej części. Czytajmy przede wszystkim skonsolidowane sprawozdania całych grup kapitałowych, a nie te jednostkowe podmiotów dominujących w grupie. Uzyskamy w ten sposób pełny obraz działalności całej firmy, której akcje notowane są na giełdzie.

CDN.

Za tydzień ciąg dalszy analizy rachunku zysków i strat. Postaram się przeanalizować długoterminowy przebieg przychodów, zysków i marż CD Projektu z podziałem na segmenty operacyjne oraz przy okazji wyjaśnić pojęcie zysku EBITDA i pokazać jego przykładowe zastosowanie.

Przy okazji całego cyklu wpisów polecam zakup i przeczytanie książki (123 stronicowej książeczki) autorstwa profesora Witolda Bienia, pod tytułem: „Czytanie bilansu przedsiębiorstwa (dla menedżerów)”. Zamiast „dla menedżerów” mogłoby być również „dla opornych”;). Prostszej i łatwiejszej w odbiorze książki w tej tematyce chyba nie znajdziecie. Polecam!

(zdjęcie w nagłówku: pixabay/777546)

Zapisz się na newsletter i bądź na bieżąco z najnowszymi wpisami na blogu. Nie wysyłam spamu ani reklam!

lista mailingowa B2B obsługiwana jest przez FreshMail

Comments on this entry are closed.

  • Robert Robert

    Witam,

    Fajny i, co najważniejsze, bardzo przyjaźnie dla początkujących, pisany blog.

    Mam jednak pewną niejasność. W omawianym raporcie CD Projektu widnieją dwie grupy pozycji: „Dane dotyczące skróconego skonsolidowanego sprawozdania
    finansowego” oraz „Dane dotyczące skróconego jednostkowego sprawozdania finansowego”. Przecież jedne i drugie dotyczą I półrocza 2016, a wartości są różne.

    Mógłbyś wyjaśnić 🙂

    Pozdrawiam,
    Robert

    • Cześć Robert. Fajnie że zwróciłeś na to uwagę. Niezrozumienie różnicy może prowadzić do poważnych błędów w analizie.
      Spółki na GPW notowane są najczęściej w postaci grup kapitałowych składających się z kilku spółek (np. Grupa Kapitałowa CD Projekt = CD Projekt S.A. + GOG.COM + CD Projekt Brands). Ich wyniki publikowane są wspólnie w jednym sprawozdaniu skonsolidowanym.
      Publikowane jest również sprawozdanie jednostkowe dotyczące tylko największej spółki w grupie (tzw. podmiot dominujący), czyli w tym przypadku CD Projekt S.A..
      Siłą rzeczy liczby w obu sprawozdaniach będą inne, ponieważ dotyczą różnych podmiotów gospodarczych. pozdrawiam. Piotr

  • Pingback: [giełda - zrób to sam]: rachunek przepływów pieniężnych()

  • Pingback: [giełda - zrób to sam]: rachunek zysków i strat cz.3 (ostatnia)()

  • Pingback: [giełda - zrób to sam]: rachunek zysków i strat cz.2()

  • Darek

    Witam.
    Chętnie tu zaglądam i poszerzam swoją wiedzę związaną z inwestowaniem.
    Mam jednak pytanie dotyczące sprawozdań finansowych… bo nie bardzo mogę znaleźć szczegółowe sprawozdania spółek notowanych na GPW. To na co trafiam to raczej ogólne zestawienia niż szczegółowe sprawozdania.
    Czy one są gdzieś na stronie GPW? czy może trzeba przeszukiwać strony internetowe każdej spółki?

    • Cześć Darek. Lubię odpowiadać na łatwe pytania:). Rzeczywiście takie sprawozdania powinny się znajdować na stronach spółek, w działach Dla Inwestorów. Ja jednak korzystam z popularnych portali finansowych. Polecam Stockwatch.pl. Wchodzisz w „Bieżące informacje”—->”Komunikaty spółek ESPI i EBI”, a następnie z list rozwijanych wybierasz nazwę spółki oraz kategorię Wyniki. Klikasz Filtruj i gotowe. Po wyborze raportu, na stronie, która ci się otworzy, szukaj linków do plików pdf, na ogół pod koniec strony. Pamiętaj żeby czytać przede wszystkim sprawozdania skonsolidowane, nie jednostkowe. pozdrawiam, Piotr.

      • Darek

        Wielkie dzięki Piotrze. Bardzo przydatna dla mnie informacja. Znalazłem tam wszystko co mnie interesuje… a nawet więcej, bo oprócz pełnych sprawozdań finansowych z dodatkowymi informacjami i wyjaśnieniami są też sprawozdania zarządów, gdzie w interesującej mnie spółce opisanych jest cały szereg ryzyk związanych z prowadzoną działalnością bez owijania w bawełnę.
        Hehe… mam poczucie jakby rozstąpiła się przede mną mgła.
        Jeszcze raz bardzo dziękuję za info i pozdrawiam.